Home » Archives by category » Article (Page 4)

ခ်င္းအမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ၾကြန္ဘိခ္ (၀ါ) ဗိုလ္စြန္ပက္၏ ျဗိတိသ်ွနယ္ခ်ဲ႔ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္း (အပိုင္း ၁)

ခ်င္းအမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ၾကြန္ဘိခ္ (၀ါ) ဗိုလ္စြန္ပက္၏ ျဗိတိသ်ွနယ္ခ်ဲ႔ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္း (အပိုင္း ၁)

Salai Van Cung Lian (UK) ဗမာ့သမိုင္းတြင္ ျဗိတိသ်ွနယ္ခ်ဲ႔ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ ထင္ရွားလ်က္ရွိေသာ ခ်င္းအမ်ိဳးသား ဗိုလ္ၾကြန္ဘိခ္ (၀ါ) ဗိုလ္စြန္ပက္သည္ ခ်င္းလူမ်ိဳးတို႔၏ ေလးစားဂုဏ္ယူရသည္႔ ပုဂိုလ္တစ္ဦးအျဖစ္ ရာဇတြင္တြင္ခဲ့သူျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႔လယ္ေခါင္ရွိ ဗိုလ္စြန္ပက္လမ္းသည္လည္း ျပည္ေထာင္စုဗမာႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွ သူ႔အားဂုဏ္ျပဳသည္႔အေနျဖင္႔ မွတ္သားေခၚဆိုရျခင္းျဖစ္သည္။ သူ႔ေခတ္၊ သူအခ်ိန္ခါတြင္ ဗိုလ္ၾကြန္ဘိခ္၏ ၾသဇာအာဏာသည္ ခ်င္းေတာင္တစ္၀ွမ္းလံုးသာမက ကေလး-ကေဘာ္ေဒသအထိ လႊမ္းမိုးႏိုင္ခဲ့သည္။ သူ၏ေခါင္းေဆာင္မွဳေအာက္တြင္ တာရႊန္း (ခ်င္းျပည္နယ္၊ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္ရွိ မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခု) ဆိုတဲ့သူ႔မ်ိဳးႏြယ္စုနာမည္ဟာ လည္းကမၻာသိေအာင္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္အထိ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္သည္႔ အရည္ခ်င္းရွိသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ၾကြန္ဘိခ္သည္ ၁၈၃၄ ခုနွစ္တြင္ တာရႊန္းရြာ (ယခင္တာရႊန္းတို႔ရဲ့ရြာမ ဖလမ္း) တြင္ အဖဦးကိပ္ဘိခ္ မွ ေမြးဖြားခဲ့ပါသည္။ ဖခင္ဦးကိပ္ဘိခ္ သည္ထိုအခ်ိန္က…

ရာဇဝင္တြင္တဲ႕ရွာလ္လုမ္းခံတပ္

ရာဇဝင္တြင္တဲ႕ရွာလ္လုမ္းခံတပ္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ယေန႔ေခတ္တိုင္ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္႔ နယ္ခ်ဲ႔ျဗိတိသ်ွေတာ္လွန္ေရး ခံတပ္မ်ားဆိုလို႔ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ ရွာလ္လုမ္းခံတပ္၊ မင္းလွျမိဳ႔ရွိ မင္းလွခံတပ္ ႏွင္႔ အင္း၀ရွိ သေျပတန္းခံတပ္ တို႔ေလာက္ဘဲက်န္ေတာ့တယ္။ ရွာလ္လုမ္းခံတပ္သည္နယ္ခ်ဲ့ျဗိတိသ်ွစစ္တပ္နွင္႔ စီးယင္းမ်ိဳးႏြယ္စုမွ ခ်င္းစစ္သည္ေတာ္မ်ားျပင္းျပင္းထန္ထန္ တိုက္ပြဲဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကတဲ့ခံတပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဤတိုက္ပြဲတြင္ ခ်င္းသူရဲေကာင္းစစ္သည္ ၂၇ ဦး တို႔သည္ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ပိုင္ဆိုင္ခဲ့သည္႔ ေျမကိုကာကြယ္ရင္း အသက္ေပးလွဴခဲ့ၾကရသည္။ ျဗိတိသ်ွစစ္တပ္မွလည္း အရာရွိတစ္ဦး ႏွင္႔ စစ္သား ၃ ဦး က်ရွံဳးခဲ့ရသည္။ ဤတိုက္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ဆင္ႏႊဲခဲ့ေသာ ၿဗိတိသွ်အရာရွိ Surgeon Captain Ferdinand Le Quesne သည္ လည္းကမာၻ့စစ္ဘက္သူရသတၱိဆိုင္ရာ စြမ္းရည္ဘြဲ႕တံဆိပ္မ်ားတြင္ အျမင့္မားဆံုးျဖစ္ေသာ Victoria Cross (V.C) တံဆိပ္ျဖင္႔ဂုဏ္ျပဳျခင္းခံရသည္။ ျပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလက သမိုင္း၀င္…

ျပည္ေထာင္စုရဲ့သူရဲေကာင္း သီဟသူရ ဒုဗိုလ္ Ca Thuan (ဆာသြန္)

ျပည္ေထာင္စုရဲ့သူရဲေကာင္း သီဟသူရ ဒုဗိုလ္ Ca Thuan (ဆာသြန္)

Salai Van Cung Lian (UK) သီဟသူရ ဒုဗိုလ္ Ca Thuan (ကိုယ္ပိုင္အမွတ္၊ ၾကည္း ၅၄၅၅) သည္ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားထဲမွ ပထမဦးဆံုး သီဟသူရဘြဲ႔တံဆိပ္ျဖင္႔ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမွင္႔ျခင္းခံရသူျဖစ္သည္။ ဗမာ႔တပ္မေတာ္သမိုင္းတစ္ေလ်ွာက္တြင္ သူရသတၱိဆိုင္ရာ စြမ္းရည္ဘြဲ႕တံဆိပ္မ်ားထဲ၌ ဒုတိယ အျမင့္မားဆံုးတံဆိပ္ျဖစ္သည္႔ သီဟသူရ ဘြဲ႔တံဆိပ္ျဖင္႔ ဂုဏ္ျပဳ၊ ခ်ီးျမွင္႔ျခင္းခံရသူ ၄၆ ဦးရွိခဲ့သည္။ ဒုဗိုလ္ Ca Thuan သည္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္ လိုင္ဇို (Laizo) မ်ိဳးႏြယ္စုမွျဖစ္ျပီး Pu San Tin Lian ၏အၾကီးဆံုးသား ဖစ္သည္။ ဗိုလ္မွဴးၾကီးစည္သူ ဟရန္ထီးယိုး၏ ညီမျဖစ္သူ Pi Hrang Tlem ႏွင္႔လက္ထပ္ခဲ့ျပီး သားႏွစ္ဦးထြန္းကားခဲ့သည္။…

ျပည္ေထာင္စုရဲ့ သူရဲေကာင္း သီဟသူရ ဒုတပ္ၾကပ္ Za Kaia

ျပည္ေထာင္စုရဲ့ သူရဲေကာင္း သီဟသူရ ဒုတပ္ၾကပ္ Za Kaia

Salai Van Cung Lian (UK) ဗမာ႔တပ္မေတာ္သမိုင္းတစ္ေလ်ွာက္တြင္ သူရသတၱိဆိုင္ရာ စြမ္းရည္ဘြဲ႕တံဆိပ္မ်ားထဲ၌ ဒုတိယ အျမင့္မားဆံုးတံဆိပ္ျဖစ္သည္႔ သီဟသူရ ဘြဲ႔တံဆိပ္ျဖင္႔ ဂုဏ္ျပဳ၊ ခ်ီးျမွင္႔ျခင္းခံရသူ ၄၆ ဦးထဲတြင္ ခ်င္းအမ်ိဳးသား မ်ိဳးခ်စ္သူရဲေကာင္း ဒုတပ္ၾကပ္ Za Kaia (ကိုယ္ပိုင္အမွတ္ ၅၀၉၉၆) သည္လည္း တစ္ဦးအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ ျခေသၤ့ကဲ့သို႔ ရဲရင္ျခင္းဂုဏ္ပုဒ္ေဆာင္ သီဟသူရဘြဲ႔သည္ မိမိအသက္အႏၱရယ္ ကိုမငဲ့ကြက္ပဲ၊ က်ေရာက္သည့္တာ၀န္ကို အထူးေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္ေသာ တပ္မေတာ္သားမ်ား ႏွင့္ အရပ္သူအရပ္သားမ်ားအား ခ်ီးျမွင့္ျခင္းျဖစ္သည္။ Za Kaia သည္ဟြာလ္းငိုးမ်ိဳးႏြယ္စုမွျဖစ္ျပီး Pu Ngaih Thula ႏွင္႔ Pi Thang Ngovi တို႔၏သားျဖစ္သည္။ ၁၉၂၆ ခုႏွစ္တြင္…

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ႏွင္႔ ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္း (Chin Hills Battalion) သမိုင္း

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ႏွင္႔ ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္း (Chin Hills Battalion) သမိုင္း

Salai Van Cung Lian (UK) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလတြင္ ဗမာႏိုင္ငံေတာ္အလုပ္အမွဳေဆာင္ေကာင္စီသို႔ ဒု-ဥကၠဌအျဖစ္ခန္အပ္ျခင္းခံရျပီး ကာကြယ္ေရးႏွင္႔ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန (Defence and External Affairs) အားတာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာမွ ထိုအခ်ိန္ ဗမာ႔တပ္မေတာ္တြင္ သက္တမ္းအရင္႔ဆံုး ႏွင္႔ အေတြ႔အၾကံဳအရွိဆံုးတပ္ရင္းျဖစ္ေသာ ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္းအား တပ္ရင္းစိုက္ရာ မိတၳီလာျမိဳ႔သို႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္စစ္ေဆးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ကန္ဒီသေဘာတူစာခ်ဳပ္အရ ဗမာ႔အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္ (Burma National Army) ႏွင့္ ျဗိတိသ်ွတို႔လက္ေအာက္တြင္ အမႈထမ္းခဲ့ေသာ တိုင္းရင္းသားစစ္္တပ္မ်ားအား ပူးေပါင္းျပီး ေခတ္သစ္ဗမာ့တပ္မေတာ္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾကသည္။ ေခတ္သစ္ဗမာ႔တပ္မေတာ္တြင္ အရာရွိ ၂၀၀၀ႏွင့္ အျခား စစ္သည္ ၅၂၀၀ ပါ၀င္ေသာ ေသနတ္ကိုင္္တပ္ရင္း (၁၅)…