ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္ စီမ္ (Sim) မ်ဳိးႏြယ္စုမွ ျဗိတိသ်ွကိုလိုနီတို႔အား ေတာ္လွန္သည့္ ႏွစ္(၁၀၀)ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ေက်ာက္တိုင္ စိုက္ထူရန္စီစဥ္

Home » Chin News » ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္ စီမ္ (Sim) မ်ဳိးႏြယ္စုမွ ျဗိတိသ်ွကိုလိုနီတို႔အား ေတာ္လွန္သည့္ ႏွစ္(၁၀၀)ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ေက်ာက္တိုင္ စိုက္ထူရန္စီစဥ္

By Salai CLian on September 1, 2017. No Comments

Salai Van Kio
ဖလမ္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ Sim မ်ဳိးႏြယ္စုတို႔သည္ ၁၉၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ျဗိတိသ်ွကိုလိုနီအစိုးရအား ေတာ္လွန္သည့္ ႏွစ္(၁၀၀)ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ယခုႏွစ္အတြင္း ေက်ာက္တိုင္စိုက္ထူရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္းသတင္းရရွိသည္။
သမုိင္းျဖစ္စဥ္မွာ ပထမကမၻာစစ္ၾကီးစတင္ျဖစ္ပြားခ်ိန္တြင္ ျဗိတိသ်ွကိုလိုနီအစိုးရမွ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ စစ္ေျမျပင္တြင္ အလုပ္ၾကမ္းလုပ္ရန္အတြက္ အလုပ္သမားအေျမာက္အျမားစည္းရံုးခဲ့ၾကသည္။ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ရွိ စီမ္မ်ိဳးႏြယ္စုတို႔ ေနထိုင္ေရာေဒသ ဘက္မွာလည္း ကူလီလုပ္သားမ်ား စုေဆာင္းရန္ တိုက္သူၾကီးမ်ားထံ အမိန္႔ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ ခ်င္းေတာင္ျပင္ဘက္သို႔ ထြက္ခြာျပီး စစ္မွဳထမ္းမည့္အေရးအတြက္ ေၾကာက္ရြံ့ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္း ျဗိတိသ်ွအစိုးရ၏ အမိန္႔ကို ဆန္႔က်င္ျပီး ေတာ္လွန္ေရး စတင္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ျဗိတိသ်ွအစိုးရ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ စစ္သည္ေတာ္မ်ားစု ရံုးၾကျပီး စစ္သည္ေတာ္ ၄၀၀ စည္းရံုးႏိုင္ခဲ့ၾကျပီး ခြာန္းလီ ရြာမွ ဖလမ္းျမို႔ရွိ ျဗိတိသ်ွအစိုးရအား ေတာ္လွန္ရန္ ၁၉၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ စစ္ခ်ီခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဖလမ္းျမိဳ႔ရွိ ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္း (Chin Hills Battalion) မွ ပုန္ကန္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းၾကိဳတင္ရရွိထားသျဖင့္ ခ်င္းစစ္သားေတြခ်ီတက္မည့္ လမ္းေၾကာင္းတြင္ေနရာယူၾကသည္။ ခ်င္းေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားသည္ ယခုက်င္မြာလ္ဘက္မွ ဖလမ္းသို႔၀င္ေရာက္မည္အျပဳတြင္ အသင့္ေနရာယူထားေသာ ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္းႏွင့္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ၾကရာ လက္နက္ခ်အရွံဳးေပးခဲ့ရသည္။ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္တစ္၀ွမ္းတြင္လည္း ပုန္ကန္ထၾကြမွဳမ်ား ေပၚေပါက္မည့္သတင္းမ်ား ၿဗိတိသ်ွအစိုးရမွ ရရွိခဲ့ၾကျပီး စိုးရိမ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္ တိုက္သူၾကီးမ်ားထံတြင္ ပုန္ကန္ထၾကြမွဳမရွိေစရန္ သတိေပးေျပာၾကားျပီးမွသာ ျပန္လည္ျငိမ္သက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဟားခါးနယ္တြင္လည္း ျဗိတိသ်ွအစိုးရ၏ အလုပ္သမားမ်ား စုေဆာင္းေစသည့္ အမိန္႔ကို ဆန္႔က်င္ျပီး ၁၉၁၇ ႏို၀င္ဘာလ တြင္ ေတာ္လွန္ေရးၾကီး စတင္ခဲ့ၾကျပီး ၁၉၁၈ ဧျပီလမွသာ ျဗိတိသ်ွတပ္မေတာ္မွ ေတာ္လွန္ေရးကို အဆံုးသတ္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ကူကီးနယ္တြင္လည္း ျဗိတိသ်ွေတာ္လွန္ေရးကို ၁၉၁၇ ဒီဇင္ဘာလ မွ ၁၉၁၉ အထိ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည္။
စီမ္ မ်ိဳးႏြယ္စုမွ ေတာ္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလံုး ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္ေဆာင္မ်ားျဖစ္ေသာ Pu Sang Cung Nung, Pu Lian Kam Lo, Pu Thla Kulh, Pu Lian Khup ႏွင့္ Pu Thang Hre တို႔သည္ ငါးနွစ္စီ ေထာင္ခ်ျခင္းခံခဲ့ရၾကသည္။ Pu Thang Hre သည္သူေထာင္က်ေနစဥ္ ေထာင္ထဲမွာတင္ အသက္ေပးဆပ္ခဲ့ရသည္။ စီမ္ နယ္မွ ရြသားေတြသည္လည္း ျဗိတိသ်ွအစိုးရ၏ ဒဏ္ခတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရျပီး ယခုဖလမ္းက်င္မြာလ္ရပ္ကြပ္ရွိ ရွဳခင္းသာလမ္းကို လုပ္အားေပးေဖာက္လုပ္ေစခဲ့သည္။
ေက်ာက္တိုင္စိုက္ရန္စီစဥ္ေဆာင္ရြက္သူ Pi Levi Sap Nei Thang က “ကၽြန္မတို႔ဘိုးဘြားေတြဘယ္ေလာက္ရဲစြမ္းသတိၱရွိတာလဲဆိုတာ ျပန္သတိရေစတဲ့ကိစၥျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီေခတ္လူငယ္ေတြလည္း သိကိုသိရမယ့္သမိုင္းျဖစ္တယ္။ Sim မ်ုဳိးႏြယ္စုမွ ခ်င္းစစ္သည္ေတာ္ေတြ ၁၉၁၇ ခုနွစ္တြင္ ပထမဆံုးအဂၤလိပ္အစိုးရကို ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္တစ္လအၾကာမွာ ဟားခါးမွာလည္း ေတာ္လွန္ေရးၾကီးစတင္ခဲ့တယ္။ ကၽြန္မတို႔ခ်င္းသမိုင္းမွာ အေရးပါတဲ့ သမိုင္းျဖစ္တယ္ ”ဟုေျပာသည္။
ခ်င္းသမိုင္းသုေတသီ ဆလုိင္းဗန္က်ဴံးလ်န္(UK) က “ကြ်န္ႏု္ပ္တို႔ ဘိုးဘြားမ်ား၏ ဇြဲလံု႔လ၀ီရိယ ႏွင့္ ရဲရင့္ျပတ္သားမွဳ ႏွင့္ တိုင္းျပည္အတြက္ အသက္ေပးဆပ္ခဲ့တဲ့ သမိုင္းေကာင္းေတြထိန္းသိမ္းႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ယံုၾကည္မိပါတယ္။ ခုလိုမ်ိဳးသမိုင္းကို ထန္းသိမ္းႏိုင္ျခင္းအားျဖင့္ ေနာင္အနာဂတ္တြင္ေမြးဖြားလာၾကမည့္ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားအား အတိတ္ကာလမ်ားဆီက တို႔ဘိုးဘြားေတြရဲ့ မြန္ျမတ္တဲ့သမိုင္းေၾကာင္းကို လက္ဆင့္ကမ္းေျပာျပေနႏိုင္မည္ဟုလည္း ေလးေလးနက္နက္ယံုၾကည္မိပါသည္” ဟုေျပာသည္။
ေက်ာက္တိုင္စိုက္ရန္ေနရာမွာ ဖလမ္းၿမိဳ႕ ႏွင့္ ခြားန္လီရြာတို႔တြင္ စိုက္ထူရန္ရည္ရြယ္ထားသည္။

Latest Post

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *