သူရဲေကာင္း Subadar Major Tai Kwel (1895-1968) – O.B, M.B.E, B.G.M

Home » Article » သူရဲေကာင္း Subadar Major Tai Kwel (1895-1968) – O.B, M.B.E, B.G.M

By Salai CLian on September 19, 2017. No Comments

Salai Van Cung Lian (UK)
Subadar Major Tai Kwel သည္ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္၊ လုမ္ဘန္းရြာမွျဖစ္ျပီး ျဗိတိသ်ွတပ္မေတာ္မွ ခ်ီးျမွင့္သည့္ သူရသတၱိဆိုင္ရာဘြဲ႔ ႏွင့္ ျပည္သူ႔ဂုဏ္ေဆာင္ဘြဲ႔ မ်ားျဖင့္ ခ်ီးျမွင့္ဂုဏ္ျပဳျခင္းခံရသူျဖစ္သည္။ Order of Burma (O.B) ဘြဲ႔ကို လြတ္လပ္ေရးရရွိသည့္ေနာက္ပိုင္း ျပည္ေထာင္စုစည္သူသဂၤဟ အျဖစ္ အမည္ေျပာင္းလဲေခၚဆိုခဲ့သည္။ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ OB ဘြဲ႔ျဖင့္ခ်ီးျမွင့္ျခင္းခံရသူ ၃၃ ဦးအနက္ Subadar Major Tai Kwel သည္ တစ္ဦးအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ ခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားထဲတြင္ OB ဘြဲ႔ထူးျဖင့္ခ်ီးျမွင့္ျခင္းခံရသူ အျခားနွစ္ဦးမွာ စီးယင္းခ်င္းအမ်ိဳးသား Naib Commandant Captain Pau Cin (OB, KSM, TDM, KPM) ႏွင့္ Subadar Major Ngin Zam တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ O.B တံဆိပ္အျပင္ M.B.E (Member of the Most Excellent Order of the British Empire) တံဆိပ္ျဖင့္လည္း ဂုဏ္ျပဳျခင္းခံရသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္စုေဆာင္းမိသေလာက္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားထဲတြင္ M.B.E တံဆိပ္ရရွိသူ ေလးဦးအနက္ တစ္ဦးအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ျခားသံုးဦးကေတာ့ Pu Za Hu (Zokhua), Major Kap Cong (Lumte) ႏွင့္ Jemadar Lam Kho Thang (Sizang) တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ Burma Gallantry Medal (B.G.M) ေခၚ ျမန္မာ့သူရဲေကာင္းမွတ္တမ္း၀င္တံဆိပ္ျဖင့္လည္း ခ်ီးျမွင့္ဂုဏ္ျပဳျခင္းခံရသည္။
Major Tai Kwel သည္ ၁၉၁၇ ပထမကမၻာစစ္တြင္ ျပင္သစ္စစ္ေျမျပင္သို႔ သြားေရာက္ျပီး အမွတ္ ၇၈ အလုပ္သမားတပ္ခြဲနဲ႔အတူ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အမွုထမ္းခဲ့ျပီး ၁၉၁၉ တြင္ ခ်င္းျပည္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ ၁၉၁၉ ခုႏွစ္မွ စတင္ျပီး ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္းထဲတြင္ ဖလမ္းျမိဳ႔နယ္မွ စစ္သားစုေဆာင္းျခင္း စတင္ျပဳလုပ္လာခဲ့ရာ Tai Kwel သည္လည္း ခ်င္းေတာင္တပ္ရင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၅ တြင္မေလးရွားႏိုင္ငံ ပီနန္ျမိဳ႔တြင္ ေျပာင္းေရႊ႔တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိျပီး ဒုတိယကမၻာစစ္ျဖစ္သည္အထိ ေမျမိဳ႔တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
ဒုတိယကမၻာစစ္ျဖစ္ပြားလာသည့္အခ်ိန္တြင္ Subadar ရာထူးထမ္းေဆာင္ျပီး သူ႔ေမြးရပ္ေျမ လုမ္ဘန္းတြင္ Home Guard ဖြဲ႔စည္းရန္ တာ၀န္ေပးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ လုမ္ဘန္းတိုက္သူၾကီး ဦးလွဴရ္မွဳန္းတို႔ႏွင့္အတူ Home Guard ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၾကျပီး ဂ်ပန္တပ္မ ၁၇ တို႔၏ ထိုးစစ္ကို အခ်ိန္တန္ၾကာ ဟန္႔တားႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၄၃ ႏို၀င္ဘာ ၂ ရက္ ညေန ၂:၃၀ အခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္တပ္မ ၁၇ လက္ေအာက္ခံ ၂လက္မ ေမာ္တာပိုင္ဆိုင္သည့္ တပ္ခြဲတစ္ခြဲမွ လုမ္ဘန္းရြာကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။ Subadar Tai Kwel ဦးေဆာင္တဲ့ တပ္သား ၇ ေယာက္တို႔မွ ခ်က္ခ်င္းတန္ျပန္တိုက္စစ္ဆင္ခဲ့ၾကျပီး ဂ်ပန္တပ္ခြဲမွာ ေနာက္ဆုတ္ခဲ့ၾကရသည့္အျပင္ ၎တို႔ရဲ့ ၂လက္မ ေမာ္တာကိုပါ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ တစ္ဖန္ ခံစစ္လိုင္းရဲ့ မိုင္ ၄၀ အကြာတြင္ သူဦးေဆာင္တဲ့ တပ္သား ၇ ဦးႏွင့္အတူ ၎တို႔ထက္အင္အားၾကီးမားတဲ့ တပ္ကို တြန္းလွန္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၄၃ ႏို၀င္ဘာ ၂၁ ညအခ်ိန္တြင္ လုမ္ဘန္းဘက္သို႔ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကသည့္ ဂ်ပန္တပ္စိတ္ သံုးစိတ္ကို ျခံဳခိုတိုက္ခိုက္ခဲ့ျပီး ဂ်ပန္စစ္သား ႏွစ္ေယာက္ေသဆံုးကာ ခုႏွစ္ေယာက္ဒဏ္ရာရခဲ့ၾကျပီး ဂ်ပန္တပ္စိတ္မ်ား ဆုတ္ခြာခဲ့ၾကျပန္သည္။ ျဗိတိသ်ွတပ္မ်ား အိႏိြယသို႔ဆုတ္ခြာသည့္အခ်ိန္ ႏွင့္ ဒုတိယကမၻာစစ္သက္တမ္းတစ္ေလ်ွာက္ ရြပ္ရြပ္ခြ်ံခြ်ံ စြမ္းေဆာင္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္တြင္ Burma Gallantry Medal (B.G.M) တံဆိပ္ျဖင့္ ခ်ီးျမွင့္ျခင္းခံရသည္။
ေနာက္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္တြင္လည္း M.B.E (Member of the Most Excellent Order of the British Empire) တံဆိပ္ျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳျခင္းခံရသည္။ M.B.E တံဆိပ္နဲ႔ ရရွိတဲ့အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ “This G.C.O (Government Commissioned Officer) had held positions of considerable trust and responsibility in the field, during the past two years. He has been largely responsible for the maintainance of confidence, and the upkeep of morale in the Chin Hills during enemy occupation. In addition to leading a force of levies in many successful actions, he made a practice of touring villages in enemy occupied territory and delivering propaganda lectures. He was a warded a B.G.M for his gallantry in the field at the end of 1943. Since then, and up to the present time he has continued to perform exceptionally good and meritorious service”.
Subadar Major Tai Kwel သည္ ဦးေၾကာမ္တိမ္ ႏွင့္ ေဒၚဘြဲစင္၏ သားျဖစ္သည္။ ေဒၚခြမ္းဇြန္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့သည္။ သား ၄ ေယာက္ ႏွင့္ သမီး ၂ ေယာက္ထြန္းကားခဲ့သည္။ သူ႔သားမ်ားျဖစ္ေသာ Pu Thang Lian Tai Kwel သည္ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္တြင္ ခ်င္းေရးရာ၀န္ၾကီး ျဖစ္ခဲ့သည္။ Pu C.K Tai Kwel သည္လည္း ခ်င္းျပည္လ်ွပ္စစ္မီးရရွိရာတြင္ ေရွ႔ေဆာင္သူျဖစ္သည္။ Pu Kawl Sum Tai Kwel သည္လည္း မႏၱေလးတိုင္း၊ သစ္ေတာမင္းၾကီး (Forestry Commissioner) ျဖစ္ခဲ့သည္။ Pu Khuang Lan Tai Kwel သည္လည္း Government of Burma ရဲ့ အလုပ္သမားဌာနတြင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဳး ျဖစ္ခဲ့သည္။
ဒုတိယကမၻာစစ္အျပီး ၁၉၄၅ တြင္အျငိမ္းစားယူျပီး လုမ္ဘန္းရြာတြင္ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ တြင္ ဇန္နီယက္ (မ်ိဳးႏြယ္စုအမည္) ေက်းလက္ဖြိ႔ျဖိဳးေရးအသင္းတြင္ ဒုတိယဥကၠဌတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ တြင္ ဇန္နီယက္ ေရာင္း၀ယ္ေရးကုမၸဏီတြင္ အၾကံေပးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ေရခ်ိဳးေနစဥ္ ကြယ္လြန္သည္။
Ref:
75th Anniversary of the Lumbang Highschool Megazine
National Archive London: Ref: WO 373/81 – Recommendation for M.B.E
National Archive London: Ref: WO 373/81 – Recommendation for B.G.M

Latest Post

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *